Promovisanje aktivnog učešća javnosti u prostornom planiranju na lokalnom nivou

Cilj ovog projekta kojeg finansira USAID kroz Partnerstvo za Razvoj je u osnaživanju svih kategorija lokalnih zajednica, pogotovu žena, omladine i ugroženih grupa, tokom procesa donošenja odluka i primeni istih u smernicama lokalnog prostornog planiranja, pokrivajući pet pilot opština. Namera je iniciranje svrsishodnije saradnje između građana i lokalnih samouprava, kako bi se izgradila svest o osnaživanju  kroz upravljanje procesom.

Projekat će biti sprovođen u pet partnerskih opština: Đakovici, Mališevu, Peći, Prištini i Vučitrnu. Svaka opština ima posebne potrebe prostornog planiranja i pripremaće određena dokumenta o prostornom planiranju. Predviđene aktivnosti prostornog planiranja i potrebe opština su navedene u nastavku:

1. Opština Đakovica je zainteresovana za razvojni plan kojim bi se oživila istorijska pijaca “Velika Čaršija”;

2. Opština Mališevo dovršava svoj Opštinski Razvojni Plan (ORP) i ubrzo će pristupiti izradi nacrta Mape Opštinskih Zona (MOZ);

3. Opština Peć je završila Detaljne Regulatorne Planove za urbane sredine, a sada će integrisati i ruralna područja u svojoj MOZ;

4. Opština Priština bi želela da uključi građane u identifikaciji problema u primeni postojećih 5 Urbanih Regulatornih Planova (URP) za pripremu izrade nacrta novih razvojnih uslova za novu mapu zona; i

5. Opština Vučitrn ažurira svoj ORP i uskoro će izraditi nacrt svoje MOZ.

usaid kollazh 2

Razne tematske radionice za opštine Parteš, Orahovac, Peć i Mamuša (2008 – 2012)

Ovaj projekat će težiti prevazilaženju minimalnih zahteva zvaničnog Administrativnog Uputstva (Al No. 05/2014) i obezbediti efikasnu metodologiju i inovativne tehnike uspostavljanja značajnije javne saradnje između građana, vlasti i drugih ne-javnih interesnih strana.

Projekat nastoji da dopre do svih kategorija unutar zajednice i ne-javnih interesnih strana kojih se dotiču politike prostornog planiranja kao i onih koji mogu vršiti uticaj na ova dokumenta i njihovu primenu.  U nastaku slede ključne karateristike na koje će se ove aktivnosti odnositi: identifikovanje svih javnih i ne-javnih interesnih strana; organizovanje različitih kategorija lokalnog stanovništva radi razatranja njihovih potreba, vrednosti i interesa; obaveštavati i angažovati sve interesne strane, u vezi mogućnosti kada i kako oni mogu vršiti uticaj na proces donošenja odluka u vezi prostornog planiranja, i promovisati aktivno uključenje od samog početka procesa planiranja.

Projektom će se stvoriti ravnomerna zastupljenost svih kategorija zajednice i drugih interesnih strana u procesu, jasno razumevanje neodloživih potreba i pitanja, iskreno nastojanje uspostavljanja saradnje između javnosti i vlasti, i inkorporacija vrednosti i interesa zajednice u dokumentima prostornog planiranja. Konačno, to će osnažiti građane tokom procesa donošenja odluka u prostornom planiranju i dovesti do poboljšanja kvaliteta života za sve zajednice.

Svrha i očekivani rezultati

Predložena aktivnost donacije će imati sistematski pristup u pokretanju, organizovanju i održavanju svrsishodnije saradnje između građana i vlasti u prostornom planiranju.  Opšti cilj je uspostavljanje potrebnih mehanizama u zajednici i civilnim društvima kojima bi se obezbedila održivost procesa, kako bi on bio nastavljen i po okončanju aktivnosti pokrivenih donacijom.  Aktivnost teži okupljanju svih zainteresovanih strana  za stolom planiranja i podstakne svrsishodnu saradnju.

usaid kollazh 1

Javni procesi konsultacije u opštinama Dragaš, Vučitrn, Đakovica i Orahovac (2013)

Na osnovu činilaca prostornog planiranja koje se sprovodi u pet opština, projekat ima za cilj da ostvari sledeće rezultate u svakoj partnerskoj opštini:

1. Uspostavljanje Savetodavnog Odbora Zajednice

Na kraju aktivnosti opštine će imati uspostavljene Savetodavne Odbore Zajednice, sve zajednice aktivno uključene u procesu prostornog planiranja i imaće osnovno razumevanje procesa planiranja, dok će lokalni NVO-i služiti kao budni čuvari, sa izrađenim nacrtom opštinskog plana uz učešće građana, a potrebe i pitanja zajednica pravilno identifikovane i uključene u njihovim projektima. Zavisno od projekata opština, zajednice i relevantne interesne strane će se ostvariti kao aktivni učesnici u procesu planiranja pri izradi nacrta MOZ-a, ORP-a,  javnih rasprava, identifikovanju problema koji se tiču primene URP-a,  i planu oživljavanja istorijskog dela grada.

2. Izrada Plana o Učešću Zajednice i sprovođenje aktivnosti u okviru zajednica

Sadržaj Planova o Javnom Učestvovanju (PJU) će se razlikovati u zavisnosti  od opštinskog konteksta i projektovanih dokumenata za izradu nacrta prostornog planiranja. Opštinski tim CHwB-a u saradnji sa opštinskim menadžerom za projekte će izraditi nacrt šeme za PJU.  Šema će biti razmatrana i usaglašena od strane Odelenja za Planiranje i Urbanizam, Savetodavnog Odbora Zajednice i lokalnog NVO-a.

Ovaj zadatak uključuje takođe i određene nivoe javnog učestvovanja i identifikacije inovativnih tehnika za efikasno angažovanje zajednice tokom procesa planiranja. Tri nivoa javnog učestvovanja: informisanje, savetovanje i saradnja će biti označene kao aktivnosti koje proističu iz usaglašenog PJU-a i opštinskih vremenskih okvira za projekte.

Odobren PJU će biti usaglašen sa opštinskim vremenskim okvirima za projekte. Opštinski tim CHwB-a i opštinski menadžer za projekte će voditi računa da planirane aktivnosti učešća se ne poklapaju sa opštinskim vremenskim okvirom za projekte.

3. Izrada nacrta Uputstava o učestvovanju u prostornom planiranju

Svi materijali koji proisteknu iz aktivnosti i zadataka će biti uključeni u PJU i biće upotrebljeni pri izradi nacrta uputstva o javnom učestvovanju. Uputstvo će imati za cilj da podstakne svrsishodno javno učestvovanje u opštinama na Kosovu, i uključivaće kreativne i praktične tehnike kako bi uključilo javnost u proces prostornog planiranja.  Takođe će pomoći opštinama na Kosovu u identifikaciji najboljih praksi u planiranju, sposobnostima, i ponašanjima što bi mogli upotrebiti pri osmišljavanju i sprovođenju značajnog javnog učešća. Na osnovu iskustva i ekspertize koju CHwB poseduje, izrada nacrta uputstva će biti način koji će poslužiti kao sredstvo za razumevanje, planifikovanje i sprovođenje programa za javno učestvovanje.

Ukupno trajanje projekta je 7 meseci, počevši od 12. januara do 14. avgusta 2015.